Familiepatronen in de communicatie

Omschrijving en leerdoelen

Op agrarische bedrijven lopen familie en werk voortdurend door elkaar. Het ene moment gaat het gesprek nog over de verjaardag van kleinzoon, het volgende moment over een grote investering in het bedrijf. Rollen wisselen ongemerkt: ben je in gesprek met je zoon of met je compagnon, met je vader of met je mede-ondernemer? Deze overgangen gebeuren vaak zo vanzelfsprekend dat niemand ze expliciet maakt, wat kan leiden tot rolverwarring.

Veel agrarisch ondernemers zijn opgegroeid met vaste verhoudingen. Bijvoorbeeld: vader nam de beslissingen, moeder volgde, kinderen leerden mee te bewegen. Wanneer de bedrijfsvoering verandert en samenwerking op basis van gelijkwaardigheid nodig is, blijven deze oude patronen vaak actief. Dat werkt dan niet meer, maar de stap van ouder- en kindcommunicatie naar een volwassen, gelijkwaardige manier van overleg blijkt vaak lastig. Men moet leren samenwerken en transparant communiceren, en rollen helder scheiden.

Als adviseur zie je dit van een afstandje gebeuren. Je voelt dat een gesprek of samenwerking niet constructief verloopt, maar het is niet altijd meteen duidelijk waardoor het vastloopt. Tegelijkertijd kan het zijn dat je als adviseur onderdeel van dezelfde dynamiek wordt: je sluit misschien aan bij de ‘ouder’, gaat redden, of past je onbewust aan. Daarmee houd je patronen soms in stand, terwijl je juist wilt bijdragen aan beweging.

Tijdens deze trainingsdag krijg je daarom inzicht in de onderliggende communicatiepatronen aan de hand van de transactionele analyse. We onderscheiden ouder-, volwassene- en kindcommunicatie, en hoe deze zich op agrarische bedrijven manifesteren. Je leert patronen herkennen, zowel bij de ondernemers als bij jezelf, en krijgt handvatten om vanuit de volwassen rol te communiceren, ook als de ander dat niet doet.

We werken met eigen praktijkcases en oefenen met gespreksvoering vanuit de volwassen rol: helder, rolvast en met oog voor ieders verantwoordelijkheid.

Doelen van de training:
- je kent de basisprincipes van de Transactionele Analyse en de bijbehorende communicatierollen (ouder, volwassene, kind);
- Je herkent rolverwarring in de communicatie binnen agrarische familiebedrijven;
- Je kan bewust schakelen naar communicatie vanuit de volwassen rol en daarin blijven, ook wanneer anderen dat niet doen;
- Je oefent met het begeleiden van gesprekken met behoud van verbinding, terwijl rol, taak en verantwoordelijkheid helder blijven;
- Je oefent met eigen casuïstiek en vertaalt inzichten direct naar de eigen adviespraktijk.

PE-punten verdeling

• 2 E1. Persoonlijke ontwikkeling van ondernemer en zijn bedrijf
• 2 E2. Horizontale samenwerking
• 2 E3. Bedrijfsopvolging